Związek Pracodawców Producentów Materiałów dla Budownictwa został partnerem projektu: Konkurs „Wyścig Talentów” – Budownictwo i Instalacje.
Wśród głównych Partnerów Konkursu członek naszej organizacji firma H+H.
Kto nam zbuduje przyszłość?
Mówimy o transformacji energetycznej, o domach pasywnych i inteligentnych budynkach. Rzadziej pytamy, kto będzie je stawiał, podłączał i serwisował. Odpowiedź siedzi dziś w ławkach techników i szkół branżowych. Od 20 października ci uczniowie dostaną coś, czego polska edukacja zawodowa zwykle im nie daje: scenę.
Każdy dom ma dwie historie. Pierwszą widać od razu: bryłę, elewację, dach, który efektownie wy
gląda na zdjęciu z drona. Druga jest ukryta w ścianach i pod posadzką. To kilometry przewodów, rury, kanały wentylacyjne, czujniki i sterowniki. Dzięki nim budynek nie jest tylko schronieniem, ale żywym organizmem: oddycha, grzeje, chłodzi i oszczędza. Architekt podpisuje projekt, inwestor przecina wstęgę. Tę drugą historię piszą jednak ludzie, których nazwisk zwykle nikt nie zna: monter, elektryk, instalator, dekarz, tynkarz.
Od lat wiemy, że tych ludzi brakuje. Wiemy to z ogłoszeń o pracę, które wiszą miesiącami, z terminów u fachowców liczonych w kwartałach i z budów, które stoją, bo nie ma komu ich dokończyć. Wiemy też, że problem nie zniknie sam. Każda pompa ciepła, każda instalacja fotowoltaiczna i każdy termomodernizowany blok potrzebują rąk, które potrafią więcej niż kiedyś. Zmienił się zawód i zmieniła się technologia. Nie zmieniło się za to społeczne wyobrażenie o szkole branżowej. Wciąż zbyt często uchodzi ona za wybór „gorszy”, tam idą ci, którym „nie wyszło” gdzie indziej.
Olimpiada dla tych, którzy budują
Konkurs „Wyścig Talentów” – Budownictwo i Instalacje, który 20 października wystartował na platformie xpertis.cloud, nie zlikwiduje luki kadrowej w polskim budownictwie. Nikt rozsądny tego nie obiecuje. Robi jednak coś, co bywa ważniejsze od kolejnego raportu o niedoborach: odwraca perspektywę. Uczeń technikum budowlanego czy szkoły branżowej przestaje być w nim statystyką z rubryki „problem rynku pracy”. Staje się zawodnikiem, kimś, kogo wiedzę się mierzy, porównuje i nagradza.
„Chcemy, żeby uczniowie szkół branżowych mieli swoją olimpiadę – rywalizację, która docenia ich wiedzę, motywuje do nauki i otwiera drzwi do pracodawców” – mówi Jan Rychlewski, członek zarządu Xpertis, organizatora konkursu.
Słowo „olimpiada” nie pada tu przypadkiem. Licealista, który wygrywa olimpiadę z fizyki, dostaje indeks, artykuł w lokalnej gazecie i miejsce w szkolnej gablocie. Uczeń, który bezbłędnie dobiera przekrój przewodu albo potrafi wyjaśnić, dlaczego źle zaprojektowana wentylacja zniszczy najlepiej ocieplony dom, zwykle nie dostaje nic poza oceną w dzienniku. A to on, a nie ów licealista, za kilka lat będzie odpowiadał za to, czy w naszych domach będzie ciepło, sucho i bezpiecznie.
Budynek jako całość
Ciekawa jest sama konstrukcja konkursu. Nie ogranicza się do „murarki” ani do jednego zawodu. Obejmuje budynek tak, jak widzi go dobry kierownik budowy, czyli jako system naczyń połączonych. Pytania dotyczą pięciu obszarów w 18 kategoriach: konstrukcji i robót budowlanych, ciesielstwa i dekarstwa, robót wykończeniowych, instalacji sanitarnych, grzewczych i klimatyzacyjnych oraz instalacji elektrycznych i automatyki budynkowej. Do tego dochodzą BHP, materiałoznawstwo i energooszczędność.
Za tym podziałem stoi trafna diagnoza. Współczesny budynek nie wybacza myślenia w szufladach. Dekarz, który nie rozumie fizyki budowli, zrobi dach szczelny dziś i przemakający za pięć lat. Instalator, który nie wie nic o izolacji, zamontuje pompę ciepła, która nigdy nie osiągnie deklarowanej sprawności. Konkurs, który każe uczniom patrzeć szerzej niż ich własna specjalność, uczy właściwie tego, czego branży brakuje najbardziej: zrozumienia całości.
Siedem szans zamiast jednej
Formuła jest prosta, a jednocześnie przemyślana. Zamiast jednego egzaminu, w którym zły dzień przekreśla rok przygotowań, zaplanowano siedem jednodniowych eliminacji online, od października do kwietnia. Uczniowie rozwiązują testy z pytaniami losowanymi dla każdego indywidualnie. Liczy się poprawność, ale też tempo, bo na odpowiedź jest 45 sekund. To dobrze oddaje realia zawodu, w którym wiedza musi być pod ręką, a nie w podręczniku na półce.
Z każdych eliminacji piętnaścioro najlepszych awansuje do Wielkiego Finału, który odbędzie się 27 kwietnia 2027 roku. Dwadzieścia pięć dodatkowych „Złotych Kart” dostaną ci, którzy byli konsekwentnie dobrzy, choć ani razu nie znaleźli się w ścisłej czołówce. W finale wystartuje 130 osób. Najlepsi zdobędą nagrody pieniężne, sięgające 10 000 zł za pierwsze miejsce oraz profesjonalne elektronarzędzia, czyli coś, co w tym zawodzie ma wartość większą niż symboliczna.
Nagroda dla tych, którzy uczą
Jest w tym konkursie element rzadko spotykany: nagradza się także nauczycieli i szkoły. Brzmi to jak drobiazg regulaminowy, a w rzeczywistości przypomina o czymś istotnym. Za każdym uczniem, który rozumie, jak działa obieg grzewczy, stoi ktoś, kto mu to cierpliwie wytłumaczył, często w warsztatach pamiętających poprzednią epokę i za pensję, której nie trzeba tu komentować.
„Nauczyciele przedmiotów zawodowych wykonują ogromną pracę, często bez należytego docenienia. Dlatego w konkursie nagradzamy nie tylko uczniów, ale też ich opiekunów i szkoły. Sukces ucznia to zawsze także sukces nauczyciela” – podkreśla Alfred Franke, członek zarządu Xpertis.
Nauczyciele prowadzący zwycięzców eliminacji otrzymują vouchery, a opiekunowie laureatów Wielkiego Finału także elektronarzędzia. Szkoła, z której wywodzi się zwycięzca klasyfikacji generalnej, zostanie dodatkowo nagrodzona. To gest, ale gesty w edukacji mają znaczenie. Od nich zaczyna się zmiana tego, co uważamy za prestiżowe.
Branża przy jednym stole
Że problem kadr traktuje się poważnie, widać po tym, kto stanął za konkursem. Partnerami strategicznymi są DeWalt, MAPEI i STRABAG, a obok nich producenci materiałów, systemów instalacyjnych i automatyki oraz organizacje branżowe. To rzadki widok: firmy, które na co dzień konkurują o klienta, siadają przy jednym stole w sprawie, która dotyczy ich wszystkich. Bez nowych fachowców nie będzie komu sprzedawać, montować ani serwisować.
Pytanie, które zostaje
Można by zakończyć zachętą do udziału w konkursie. Ta oczywiście padnie: pierwsze eliminacje 20 października, bezpłatne konto na xpertis.cloud, start ze szkoły lub z domu. Ważniejsze jest jednak pytanie, które ten konkurs stawia nam wszystkim, nie tylko uczniom. Czy jako społeczeństwo potrafimy szanować wiedzę, która nie kończy się dyplomem magistra, lecz działającą instalacją, suchym dachem i ciepłym domem?
Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, to nadszedł czas, żeby zacząć to okazywać. Choćby tak: dając młodym ludziom scenę, publiczność i powód do dumy.
„Wyścig Talentów” 2026/2027 – Budownictwo i Instalacje.
Organizator: Xpertis Sp. z o.o.
Eliminacje online: 20.10.2026, 17.11.2026, 15.12.2026, 19.01.2027, 16.02.2027, 23.03.2027, 13.04.2027. Wielki Finał: 27.04.2027.
Regulamin i szczegóły: budownictwo.wyscigtalentow.pl

